سیستم یکپارچه مدیریت پسماند WMS چیست
استقرار سیستم یکپارچه مدیریت پسماند Waste Management System) WMS) به معنای طراحی، اجرا، پایش و بهبود یک سیستم سازمانیافته برای مدیریت تمامی انواع پسماندهای تولیدشده در یک واحد صنعتی، خدماتی یا شهری است. هدف این سیستم، کاهش تولید پسماند، استفاده مجدد، بازیافت، بازیابی انرژی و دفع ایمن پسماندها مطابق با قوانین و استانداردهای زیست محیطی است.
WMS تنها یک برنامه برای جمع آوری زباله نیست، بلکه یک سیستم مدیریتی است که تمام چرخه عمر پسماند، از زمان تولید تا دفع نهایی یا بازیافت را پوشش می دهد.
اهمیت ایجاد یک سیستم مدیریت یکپارچه پسماند
استقرار سیستم مدیریت یکپارچه پسماند WMS در صنایع از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا به جای تکیه بر یک روش واحد مانند دفن پسماند یا سوزاندن، از یک دیدگاه جامع شامل پیشگیری، کمینه سازی، استفاده مجدد، بازیافت، تصفیه و دفع ایمن به پسماندها می پردازد.
۱. مزایای اقتصادی مستقیم و صرفه جویی در هزینه ها:
- کاهش هزینه های دفع:
- درآمد حاصل از جریان های پسماند
- بهبود بهره وری منابع
- اجتناب از جریمه ها و بدهی ها
۲. افزایش انطباق با مقررات و مدیریت ریسک:
- انطباق پیشگیرانه
- کاهش ریسک قانونی و اعتباری
- مدیریت ایمن پسماندهای خطرناک
۳. تقویت تصویر شرکت و ارزش برند:
- برآورده کردن انتظارات ذینفعان
- مزیت رقابتی
- روابط عمومی مثبت
۴. افزایش بهره وری و کارایی عملیاتی:
- عملیات ساده
- تصمیمگیری مبتنی بر داده
- حفاظت از منابع
۵. نظارت بر محیط زیست و پایداری:
- کاهش ردپای زیست محیطی
- کمک به اقتصاد چرخشی
- کاهش تغییرات اقلیمی
اهداف استقرار سیستم یکپارچه مدیریت پسماند WMS
- کاهش تولید پسماند در مبدأ
- افزایش بهره وری مصرف مواد اولیه
- کاهش هزینه های جمع آوری، حمل و دفع
- افزایش نرخ بازیافت و استفاده مجدد
- کاهش آلودگی محیط زیست
- رعایت قوانین و الزامات زیست محیطی
- حفاظت از سلامت کارکنان
- حرکت به سمت اقتصاد چرخشی (Circular Economy)
ارتباط استقرار سیستم یکپارچه مدیریت پسماند WMS با استاندارد ISO 14001
سیستم مدیریت پسماند معمولاً بخشی از سیستم مدیریت محیط زیست (EMS) بر پایه استاندارد ISO 14001 است. در این چارچوب، سازمان:
- جنبه های زیست محیطی مرتبط با پسماند را شناسایی می کند.
- اهداف و شاخص های کاهش پسماند تعیین می کند.
- مسئولیت ها و روش های اجرایی را تعریف می کند.
- عملکرد را پایش کرده و بر اساس چرخه برنامه ریزی، اجرا، ارزیابی و بهبود (PDCA) بهبود مستمر را دنبال می کند.
ارتباط اقتصاد چرخشی با مدیریت پسماند WMS
استقرار سیستم مدیریت پسماند WMS یکی از ابزارهای کلیدی برای تحقق اقتصاد چرخشی است. در این چارچوب:
- پسماندها در مبدأ تفکیک می شوند.
- مواد قابل بازیافت به چرخه تولید بازمی گردند.
- ضایعات قابل استفاده مجدد شناسایی و بهرهبر داری می شوند.
- پسماندهای آلی می توانند به کمپوست یا بیوگاز تبدیل شوند.
- تنها بخش کوچکی از پسماندها به دفن یا دفع نهایی نیاز خواهد داشت.
انواع پسماند
با توجه به قانون مدیریت پسماندها مصوب 1383/02/20 مجلس شورای اسلامی انواع پسماند به 5 گروه تقسم شده است.
تعریف پسماند: پسماند به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می شود که به طور مستقیم یا غیرمستقیم حاصل از فعالیت انسان بوده و از نظر تولیدکننده زائد تلقی می شود. پسماندها به پنج گروه تقسیم می شوند:
1- پسماندهای عادی:
به کلیه پسماندهایی گفته می شود که به صورت معمول از فعالیتهای روزمره انسانها در شهرها، روستاها و خارج از آنها تولید می شود از قبیل زباله های خانگی و نخاله های ساختمانی.
2- پسماندهای پزشکی (بیمارستانی)
به کلیه پسماندهای عفونی و زیان آور ناشی از بیمارستان ها، مراکز بهداشتی، درمانی، آزمایشگاه های تشخیص طبی و سایر مراکز مشابه گفته می شود. سایر پسماندهای خطرناک بیمارستانی از شمول این تعریف خارج است.
3- پسماندهای ویژه:
به کلیه پسماندهایی گفته می شود که به دلیل بالا بودن حداقل یکی از خواص خطرناک از قبیل سمیت، بیماری زایی، قابلیت انفجار یا اشتعال، خورندگی و مشابه آن به مراقبت ویژه نیاز داشته باشد و آن دسته از پسماندهای پزشکی و نیز بخشی از پسماندهای عادی، صنعتی، کشاورزی که نیاز به مدیریت خاص دارند جزء پسماندهای ویژه محسوب می شوند.
4- پسماندهای کشاورزی:
به پسماندهای ناشی از فعالیت های تولیدی در بخش کشاورزی گفته می شود از قبیل فضولات، لاشه حیوانات (دام، طیور و آبزیان) محصولات کشاورزی فاسد یا غیر قابل مصرف.
5 – پسماندهای صنعتی:
به کلیه پسماندهای ناشی از فعالیت های صنعتی و معدنی و پسماندهای پالایشگاهی صنایع گاز، نفت و پتروشیمی و نیروگاهی و امثال آن گفته می شود از قبیل براده ها، سرریزها و لجن های صنعتی.
مطابق ماده 7 قانون مدیریت پسماند در مورد نحوه مدیریت انواع پسماند مدیریت اجرایی کلیه پسماندها غیر از صنعتی و ویژه در شهرها و روستاها و حریم آنها به عهده شهرداری ها و دهیاری ها و در خارج از حوزه و وظایف شهرداری ها و دهیاری ها به عهده بخشداری ها می باشد. مدیریت اجرایی پسماندهای صنعتی و ویژه به عهده تولیدکننده خواهد بود. در صورت تبدیل آن به پسماند عادی به عهده شهرداری ها، دهیاری ها و بخشداری ها خواهد بود.
چه صنایعی نیاز به اجرای سیستم یکپارچه مدیریت پسماند WMS دارند
همه صنایع نوع یا مقدار پسماند یکسانی تولید نمی کنند، در حالی که همه صنایع می توانند از یک سیستم مدیریت یکپارچه پسماند (WMS) بهره مند شوند، صنایع خاصی به دلیل حجم، سمیت و تأثیر زیست محیطی پسماندهای تولیدی و همچنین فشارهای نظارتی، اجتماعی و پتانسیل بازیابی منابع، در اولویت قرار دارند.
صنایعی که اغلب در اولویت اجرای سیستم مدیریت یکپارچه پسماند قرار دارند:
1- صنایع شیمیایی
2- صنایع پتروشیمی
3- صنایع پالایشگاه نفت
4- صنایع دارویی و بهداشتی
5- صنایع متالوژی فولادی
6- تولید انرژی و برق (به ویژه زغال سنگ، نیروگاه ها)
7- صنایع غذایی و کشاورزی
8- صنعت الکترونیک و فناوری اطلاعات (پسماندهای الکترونیکی)
9- صنعت ساخت و ساز و تخریب (C&D)
مشاوره استقرار سیستم یکپارچه مدیریت پسماند WMS
جهت مشاوره استقرار سیستم یکپارچه مدیریت پسماند WMS با کارشناسان شرکت کیمیا زیست در ارتباط باشید.
