اقتصاد چرخشی چیست
اقتصاد چرخشی Circular Economy مدلی از تولید و مصرف است که شامل اشتراک گذاری، اجاره، استفاده مجدد، تعمیر، نوسازی و بازیافت مواد و محصولات موجود تا حد امکان می شود. به این ترتیب، چرخه عمر محصولات افزایش می یابد.
در عمل، این به معنای کاهش پسماند به حداقل است. هنگامی که یک محصول به پایان عمر خود می رسد، مواد آن به لطف بازیافت، در هر کجا که ممکن باشد، در اقتصاد نگهداری می شوند. این مواد می توانند بارها و بارها به طور مولد مورد استفاده قرار گیرند و در نتیجه ارزش بیشتری ایجاد کنند.
این یک انحراف از مدل اقتصادی خطی سنتی است که مبتنی بر الگوی «بگیر، بساز، مصرف کن، دور بینداز» است. این مدل به مقادیر زیادی مواد و انرژی ارزان و به راحتی در دسترس متکی است.
همچنین بخشی از این مدل، منسوخ شدن برنامه ریزی شده است، زمانی که یک محصول به گونه ای طراحی شده است که طول عمر محدودی داشته باشد تا مصرف کنندگان را به خرید مجدد آن تشویق کند.
به بیان ساده، در اقتصاد چرخشی پسماند به عنوان یک منبع ارزشمند در نظر گرفته می شود، نه ماده ای که باید دور ریخته شود.
مدل اقتصاد چرخشی
چرا باید به اقتصاد چرخشی روی آوریم
مزایای اقتصاد چرخشی
حفاظت از محیط زیست
استفاده مجدد و بازیافت محصولات، استفاده از منابع طبیعی را کند میکند، اختلال در چشم انداز و زیستگاهها را کاهش میدهد و به محدود و از دست دادن تنوع زیستی کمک میکند.
یکی دیگر از مزایای اقتصاد چرخشی، کاهش کل انتشار گازهای گلخانه ای سالانه است.
ایجاد محصولات کارآمدتر و پایدارتر از ابتدا به کاهش مصرف انرژی و منابع کمک میکند، زیرا تخمین زده میشود که بیش از ۸۰٪ از تأثیر زیست محیطی یک محصول در مرحله طراحی تعیین میشود.
بسته بندی یک مسئله رو به رشد است و به طور متوسط، هر اروپایی به طور متوسط حدود ۱۹۰ کیلو پسماند بسته بندی در سال تولید میکند. هدف، مقابله با بسته بندی بیش از حد و بهبود طراحی آن برای ترویج استفاده مجدد و بازیافت است.
کاهش وابستگی به مواد خام
جمعیت جهان در حال افزایش است و به همراه آن تقاضا برای مواد خام نیز افزایش مییابد. با این حال، عرضه مواد خام حیاتی محدود است.
منابع محدود همچنین به این معنی است که برخی از کشورهای اتحادیه اروپا برای مواد خام خود به کشورهای دیگر وابسته هستند. طبق گزارش یوروستات، هر اروپایی در سال ۲۰۲۲، ۱۴.۹ تن مواد خام مصرف کرده است.
ارزش کل تجارت (واردات به علاوه صادرات) مواد خام بین اتحادیه اروپا و سایر نقاط جهان در سال ۲۰۲۳، ۱۶۵ میلیارد یورو بود. صادرات کمتر از واردات بود، بنابراین این امر منجر به کسری تجاری ۲۹ میلیارد یورویی شد.
بازیافت مواد خام، خطرات مرتبط با عرضه، مانند نوسانات قیمت، در دسترس بودن و وابستگی به واردات را کاهش میدهد.
این امر به ویژه در مورد مواد خام حیاتی، که برای تولید فناوری هایی که برای دستیابی به اهداف اقلیمی حیاتی هستند، مانند باتری ها و موتورهای الکتریکی، مورد نیاز هستند، صدق میکند.
ایجاد شغل و صرفه جویی در هزینه مصرف کنندگان
حرکت به سمت اقتصاد چرخشی تر می تواند رقابتپ ذیری را افزایش دهد، نوآوری را تحریک کند، رشد اقتصادی را تقویت کند و شغل ایجاد کند.
باز طراحی مواد و محصولات برای استفاده چرخشی همچنین نوآوری را در بخش های مختلف اقتصاد افزایش میدهد.
مصرفکنندگان با محصولات بادوامتر و نوآورانهتری مواجه خواهند شد که کیفیت زندگی را افزایش داده و در درازمدت در هزینه ها صرفه جویی میکند.
ارتباط اقتصاد چرخشی با مدیریت پسماند (WMS)
استقرار سیستم مدیریت پسماند (WMS) یکی از ابزارهای کلیدی برای تحقق اقتصاد چرخشی است. در این چارچوب:
- پسماندها در مبدأ تفکیک می شوند.
- مواد قابل بازیافت به چرخه تولید بازمی گردند.
- ضایعات قابل استفاده مجدد شناسایی و بهرهبرداری میشوند.
- پسماندهای آلی میتوانند به کمپوست یا بیوگاز تبدیل شوند.
- تنها بخش کوچکی از پسماندها به دفن یا دفع نهایی نیاز خواهد داشت.
ارتباط اقتصاد چرخشی با توسعه پایدار
اقتصاد چرخشی یکی از مهم ترین ابزارهای دستیابی به توسعه پایدار است، زیرا به طور هم زمان سه بُعد اصلی پایداری را تقویت می کند:
اقتصادی: کاهش هزینه ها، افزایش بهره وری و خلق ارزش از پسماند.
زیست محیطی: کاهش آلودگی، حفظ منابع طبیعی و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای.
اجتماعی: ایجاد اشتغال، ارتقای سلامت جامعه و افزایش مسئولیت پذیری سازمان ها.
