تعریف ارزیابی اثرات زیست محیطی EIA (Environmental Impact Assessment)
ارزیابی اثرات محیط زیستی، فرایندی است نظام مند برای پیش بینی و ارزیابی اثرات احتمالی یک پروژه بر محیط زیست.بر اساس مصوب جلسه مورخ 1395/12/24 شورای عالی حفاظت محیط زیست برخی از واحدهای صنعتی که فهرست آن در ادامه بیان شده است ملزم به ارائه گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی جهت بررسی و تایید در سازمان حفاظت محیط زیست و در نهایت صدور مجوز فعالیت گردیده اند.
تهیه گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی فرایندی کاملا تخصصی می باشد که نیازمند به کارگیری تیمی با تجربه و با دانش از رشته های محیط زیست، بهداشت محیط، عمران، GIS و… می باشد. مدت زمان تهیه گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی با توجه به نوع فعالیت و محل طرح متغیر می باشد.
طرح ها و پروژه های مشمول انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی EIA
بر اساس مصوب جلسه مورخ 1395/12/24 شورای عالی حفاظت محیط زیست فهرست طرح ها و پروژه های مشمول انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی شامل موارد زیر می گردد:
فهرست طرح ها و پروژه هاي مشمول انجام مطالعات ارزيابي اثرات زيست محيطي با تعيين مقياس
| ردیف | عنوان پروژه |
ملاحظات |
| 1 | آزادراه | |
| 2 | بزرگراه (در هر مقياس) | |
| 3 | جاده اصلي درجه يك (در هر مقياس) | |
| 4 | راه آهن (در هر مقياس) | به استثناء مسيرهای دسترسی اختصاصی |
| 5 | نیروگاه گازی (در هر مقياس) | به استثناء نيروگاه های مولد مقياس كوچک |
| 6 | نیروگاه سيكل تركيبی (در هر مقياس) | |
| 7 | نیروگاه هسته ای (در هر مقياس) | |
| 8 | نیروگاه زمين گرمایی (در هر مقياس) | |
| 9 | نیروگاه بادی (بيش از صد مگاوات) | |
| 10 | نیروگاه خورشيدی (بيش از صد مگاوات) | |
| 11 | نیروگاه برق آبی و تلمبه ذخيره ای (بيش از صد مگاوات) | |
| 12 | پالايشگاه با هر عنوان (در هر مقياس) | |
| 13 | پتروشيمی با هر عنوان (در هر مقياس) | |
| 14 | ميادين نفت و گاز (در هر مقياس) | |
| 15 | اسكله و سكوهای نفتی (در هر مقياس) | |
| 16 | خطوط اصلی لوله نفت در هر مقیاس | اصلاح، تعمير يا تعويض خطوط مشمول ارزيابی
نمی باشد |
| 17 | خطوط اصلی لوله گاز در هر مقیاس | اصلاح، تعمير يا تعويض خطوط مشمول ارزيابی
نمی باشد |
| 18 | تصفيه دوم روغن (در هر مقياس) | |
| 19 | شهرك صنعتی با هر عنوان | |
| 20 | مناطق آزاد و ويژه در هر مقياس | |
| 21 | كارخانجات ذوب آهن با ظرفیت بیش از سیصد هزار تن در سال | |
| 22 | كارخانجات فولاد (نورد و شكل دهی) با ظرفیت بیش از یکصد هزار تن در سال | |
| 23 | كارخانجات توليد گچ (بيش از يك ميليون تن در سال) | |
| 24 | كارخانجات سيمان (بيش از یک ميليون تن در سال) | |
| 25 | کارخانه تولید قند و شکر | |
| 26 | كارخانجات توليد خودرو | داراي سه واحد ذوب، ريخته گری و آبكاری |
| 27 | سرب و روی (استخراج و فرآوری) | |
| 28 | زغال سنگ (استخراج و فرآوری) | |
| 29 | طلا (استخراج و فرآوری) | |
| 30 | سنگ آهن (استخراج و فرآوری) | بيش از ششصد هزار تن در سال |
| 31 | سنگ مس (استخراج و فرآوری) | |
| 32 | سد نگهداشت مواد آلوده (باطله) | (در هر مقياس) |
| 33 | سدهای بزرگ با ساختار هاي جنبی (شبكه آبياری، نيروگاه، خطوط انتقال) | سدهای بزرگ با ارتفاع بيش از پانزده متر يا مساحت درياچه بيش از چهارصد هكتار می باشد |
| 34 | بنادر با هر عنوان | با ظرفيت پذيرش شناورهای بيش از هزار تن |
| 35 | شبكه انتقال آب بين حوضه ای | |
| 36 | كارخانجات كمپوست شهری | |
| 37 | فرودگاه ها در هر مقياس | |
| 38 | انبار نفت | |
| 39 | مجتمع تفريحي و توريستی (طرح ها و پروژه هاي گردشگری) | در استان های شمالی کشور با وسعت بيش از پنج هكتار و در سایر استان های کشور با وسعت بیش از پانزده هکتار |
| 40 | مناطق نمونه گردشگری | بيش از بیست هكتار |
| 41 | شبكه جمع آوری فاضلاب شهری و تصفيه خانه فاضلاب | |
| 42 | مراكز دفع و دفن انواع پسماندهای شهری | |
| 43 | زباله سوزهای مركزی | |
| 44 | سيستم تصفيه يا امحاء مركزي پسماندهای پزشكی | مراكزی است كه برای جمع آوری، جداسازی، امحاء و بی خطر سازی برای مراكز شهرستانی در نظر گرفته می شود |
| 45 | خطوط انتقال نيرو فشار قوی دویست و سی كيلو ولت به بالا | |
| 46 | پايانه های نفت و گاز | |
| 47 | لايروبی رودخانه های اصلی و دائمی و خورهای بزرگ | لايروبی مجدد و دوره ای نيازمند ارزيابی نمی باشد |
| 48 | مجتمع پرورش آبزيان (گرم آبی، سردآبی، ميگو و خاوياری) بيش از بیست هكتار | |
| 49 | كشتارگاه های بزرگ صنعتی دام و طيور | كشتارگاه های بزرگ صنعتی متشكل از دام و طيور و يا با ظرفيت توليدی بيش از يكصد تن گوشت در روز می باشد |
| 50 | شهرك های بزرگ دامداری و دامپروری بيش از پنجاه هكتار | |
| 51 | مجتمع های كشت و صنعت بيش از هزار هكتار | |
| 52 | ذخیره سازی زیرزمینی گاز طبیعی | |
| 53 | استحصال زمین از دریا و ایجاد جزیره مصنوعی | |
| 54 | آب شیرین کن و توسعه آن (با ظرفیت بیش از پنجاه هزارمتر مکعب در روز) | |
| 55 | تولید کک و قطران |
سرفصل گزارشات ارزیابی اثرات زیست محیطی EIA
رئوس گزارشات ارزیابی اثرات زیست محیطی (EIA) مصوب سازمان حفاظت محیط زیست جهت ارائه به اداره کل حفاظت محیط زیست استان محل طرح به شرح زیر میباشد:
1- چكیده غیرفنی
2- تشریح طرح یا پروژه پیشنهادی
3- تشریح مرحله آماده سازی و اقدامات زیربنایی
4- آلاینده ها و پسماندهای مهم
5- خطرات، سوانح و عدم ایمنی مرتبط
6- تشریح وضعیت موجود محیط زیست منطقه
7- پیش بینی آثار و پیامدهای مثبت و منفی طرح
8- تجزیه و تحلیل آثار كاربری ها و پیامدهای زیست محیطی طرح
9- مدیریت و پایش زیست محیطی
10- ارزیابی و مدیریت ریسك زیست محیطی
11- منابع و مراجع مورد استفاده در تهیه گزارش ارزیابی
فرایند صدور مجوز پروژه های مشمول ارزیابی زیست محیطی EIA

فرایند صدور مجوز پروژه های مشمول ارزیابی زیست محیطی EIA
دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی مصوب دفتر ارزیابی زیست محیطی سازمان حفاظت از محیط زیست
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی پروژه های سد و نیروگاه های برق آبی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی نیروگاه های سیکل ترکیبی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی معدنکاری و فرآوری سرب و روی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی معدنکاری و فرآوری طلا
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی معدنکاری و فرآوری مس
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی فرآیندهای تولید آهن و فولاد
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی شهرک های صنعتی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی مجتمع های گردشگری و تفریحی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی مراکز دفن انواع پسماند
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی کارخانه تولید قند و شکر
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی کارخانجات تولید کک و قطران
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی کارخانجات تولید سیمان و گچ
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی اسکله و بنادر
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی شبکه انتقال آب بین حوضه ای
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی آب شیرین کن
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی مجتمع های پرورش آبزیان
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی پالايشگاه با هر عنوان
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی پتروشيمي با هر عنوان
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی خطوط اصلی لوله نفت
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی خطوط اصلی لوله گاز
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی کارخانجات تولید خودرو
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی فرودگاه ها
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی راه و راه آهن
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی اسکله ها و سکوهای نفتی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی لایروبی رودخانه های اصلی و دائمی و خورهای بزرگ
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی پایانه های نفت و گاز
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی انبار های نفتی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی زباله سوز مرکزی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی کارخانجات کمپوست شهری
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی نيروگاه های انرژی نو(زمين گرمايي، بادی، خورشیدی)
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی خطوط انتقال نیرو فشار قوی
- دستورالعمل تخصصی مطالعات ارزیابی آثار و پیامدهای زیست محیطی استخراج معادن زغالسنگ





