تصفیه فاضلاب صنعتی چیست؟
تصفیه فاضلاب صنعتی (Industrial Wastewater Treatment) به مجموعه ای از فرآیندهای فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و پیشرفته گفته می شود که با هدف حذف یا کاهش آلاینده های موجود در فاضلاب ناشی از فعالیت های صنعتی انجام می شود، بهگونه ای که پساب نهایی بتواند مطابق استانداردهای زیست محیطی تخلیه شود یا برای استفاده مجدد در فرآیندهای صنعتی و غیرصنعتی مورد استفاده قرار گیرد.
فاضلاب صنعتی چیست؟
در مهندسی محیط زیست، فاضلاب صنعتی (Industrial Wastewater) به تمام جریان های آبی اطلاق می شود که در نتیجه فعالیت های صنعتی مانند تولید، فرآوری، شستشو، خنک کاری، انتقال مواد، بخار، احیای رزین ها، شستشوی تجهیزات و عملیات جانبی کارخانه ایجاد می شوند و دارای آلاینده هایی هستند که کیفیت آب را نسبت به حالت اولیه تغییر داده اند. ویژگی مهم فاضلاب صنعتی، تنوع بسیار زیاد ترکیب شیمیایی و فیزیکی آن است؛ به همین دلیل برخلاف فاضلاب بهداشتی، هیچ ترکیب ثابتی برای آن وجود ندارد و هر صنعت ویژگی های خاص خود را دارد.
تعریف فاضلاب صنعتی
طبق منابع معتبر مهندسی تصفیه فاضلاب، فاضلاب صنعتی عبارت است از:
آبی که در فرآیندهای صنعتی مورد استفاده قرار گرفته و در اثر تماس با مواد اولیه، محصولات، مواد شیمیایی یا تجهیزات، کیفیت آن تغییر یافته و نیازمند تصفیه قبل از تخلیه یا استفاده مجدد است.
منابع تولید آن معمولاً شامل موارد زیر است:
- آب فرآیندهای تولید
- آب شستشوی تجهیزات (CIP)
- آب شستشوی کف سالن ها
- آب خنک کننده آلوده
- پساب بویلرها و برج های خنک کننده
- آب حاصل از فیلتراسیون و آبگیری
- جریان های جانبی کارخانه
- پساب آزمایشگاه ها
- آب حاصل از نشت و سرریز واحدها
ویژگی های کلی فاضلاب صنعتی
خصوصیات فاضلاب صنعتی تابع نوع صنعت است اما معمولاً دارای ویژگی های زیر می باشد:
- غلظت زیاد مواد آلی
- وجود مواد معدنی محلول
- مواد معلق زیاد
- روغن و گریس
- فلزات سنگین
- نمک های معدنی
- ترکیبات سمی
- pH بسیار اسیدی یا قلیایی
- رنگ زیاد
- بو
- دمای بالا
- سمیت برای میکروارگانیسم ها
محدوده کلی ترکیبات موجود در فاضلاب صنعتی
به دلیل تفاوت صنایع، تنها می توان محدوده ای از آلاینده های متداول را بیان کرد.
| گروه آلاینده | نمونه ترکیبات |
|---|---|
| مواد آلی | پروتئین، قندها، چربی، الکل، فنول، حلال ها، سورفکتانت ها |
| مواد معدنی | کلرید، سولفات، کربنات، بیکربنات، نیترات، فسفات |
| جامدات | TSS، TDS، ذرات معدنی، رسوبات |
| فلزات سنگین | Fe، Zn، Cu، Cr، Ni، Pb، Cd، Hg |
| روغن و گریس | روغن های معدنی، روغن های گیاهی، گریس |
| مواد مغذی | نیتروژن آمونیاکی، نیتریت، نیترات، فسفر |
| ترکیبات سمی | سیانید، سولفید، آمونیاک آزاد، ترکیبات آلی فرار (VOCs) |
| مواد مقاوم | رنگ ها، آفت کش ها، داروها، PFAS، ترکیبات آروماتیک |
| میکروآلاینده ها | هورمون ها، دارو ها، محصولات جانبی صنعتی |
محدوده معمول پارامترهای کیفی فاضلاب صنعتی
این مقادیر تنها محدوده های عمومی هستند و ممکن است در صنایع مختلف چندین برابر متفاوت باشند.
| پارامتر | محدوده تقریبی |
|---|---|
| pH | 2–12 |
| COD | 200–100000 mg/L |
| BOD₅ | 100–50000 mg/L |
| TSS | 50–50000 mg/L |
| TDS | 300–100000 mg/L |
| روغن و گریس | 10–10000 mg/L |
| هدایت الکتریکی | 500–100000 µS/cm |
| دما | 20–70°C |
دسته بندی کلی روش های تصفیه فاضلاب صنعتی
روش های تصفیه فاضلاب صنعتی به پنج گروه اصلی تقسیم می شوند.
۱. پیش تصفیه (Preliminary Treatment)
هدف:
- حفاظت از تجهیزات
- حذف مواد درشت
روش ها:
- آشغالگیر
- دانهگیر
- خردکن
- متعادل سازی دبی و کیفیت (Equalization)
۲. تصفیه فیزیکی (Physical Treatment)
مکانیزم:
جداسازی آلاینده ها بدون تغییر شیمیایی
روش ها:
- ته نشینی
- شناورسازی (DAF)
- فیلتراسیون
- سانتریفیوژ
- غشاها (MF، UF، NF، RO)
- جذب سطحی (کربن فعال)
- تبخیر
- تقطیر
کاربرد:
- حذف TSS
- روغن
- چربی
- ذرات معلق
۳. تصفیه شیمیایی (Chemical Treatment)
هدف:
تغییر شیمیایی آلاینده ها.
روش ها:
- انعقاد (Coagulation)
- لخته سازی (Flocculation)
- تنظیم pH
- خنثی سازی
- اکسیداسیون
- احیا
- رسوب دهی شیمیایی
- تبادل یونی
- اکسیداسیون پیشرفته (AOPs)
کاربرد:
- فلزات سنگین
- رنگ
- فسفر
- سیانید
- سولفید
- مواد سمی
۴. تصفیه بیولوژیکی (Biological Treatment)
اساس:
تجزیه مواد آلی توسط میکروارگانیسم ها.
هوازی
- لجن فعال
- SBR
- MBBR
- IFAS
- RBC
- فیلتر چکنده
- MBR
بی هوازی
- UASB
- EGSB
- راکتورهای بی هوازی
- هاضم لجن
کاربرد:
- حذف BOD
- حذف COD قابل تجزیه
- حذف نیتروژن
- حذف فسفر (در برخی فرآیندها)
۵. تصفیه پیشرفته (Advanced Treatment)
هدف:
حذف آلاینده هایی که در مراحل قبلی باقی مانده اند.
روش ها:
- نانوفیلتراسیون
- اسمز معکوس (RO)
- ازن زنی
- UV
- فرآیندهای اکسیداسیون پیشرفته (AOP)
- الکتروانعقاد
- الکترواکسیداسیون
- جذب با نانو جاذب ها
- غشاهای پیشرفته
کاربرد:
- رنگ
- میکروآلاینده ها
- داروها
- ترکیبات مقاوم
- نمک ها
- بازیافت آب
روش های تصفیه فاضلاب صنعتی
صنایع دارای فاضلاب صنعتی
تقریباً تمام صنایع که در فرآیند تولید، شستشو، خنک کاری، انتقال مواد یا تمیزکاری از آب استفاده می کنند، فاضلاب صنعتی تولید می کنند. با این حال، مقدار، ترکیب و ضرورت تصفیه در صنایع مختلف متفاوت است. در ادامه، فهرستی از مهم ترین صنایع تولیدکننده فاضلاب صنعتی و نیاز آن ها به سیستم تصفیه ارائه شده است.
| گروه صنعت | تولید فاضلاب صنعتی | نیاز به تصفیه |
|---|---|---|
| صنایع غذایی و نوشیدنی | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع لبنی | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| کشتارگاه ها و فرآوری گوشت | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع قند و شکر | زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع نشاسته و گلوکز | زیاد | زیاد |
| صنایع روغن نباتی | زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع کنسرو و فرآوری میوه و سبزی | زیاد | زیاد |
| صنایع آبمیوه و نوشابه | زیاد | زیاد |
| کارخانه های آب معدنی | متوسط | متوسط |
| صنایع کاغذ و کارتن | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع نساجی | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع رنگرزی و چاپ پارچه | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع چرم و دباغی | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع پتروشیمی | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| پالایشگاه نفت | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع شیمیایی | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع داروسازی | زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع آرایشی و بهداشتی | زیاد | زیاد |
| صنایع تولید شوینده | زیاد | زیاد |
| صنایع لاستیک و تایر | متوسط | زیاد |
| صنایع پلاستیک | کم تا متوسط | متوسط |
| صنایع رنگ و رزین | زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع فلزی | زیاد | بسیار زیاد |
| آبکاری فلزات | بسیار زیاد | بسیار زیاد |
| فولادسازی | زیاد | زیاد |
| ریختهگری | متوسط | زیاد |
| صنایع آلومینیوم | متوسط | زیاد |
| صنایع مس | زیاد | بسیار زیاد |
| صنایع سرب و روی | زیاد | بسیار زیاد |
| معادن و کارخانه های فرآوری مواد معدنی | زیاد | زیاد |
| نیروگاهها | متوسط | متوسط |
| صنایع سیمان | کم | کم تا متوسط |
| صنایع سرامیک و کاشی | متوسط | متوسط |
| صنایع شیشه | متوسط | متوسط |
| صنایع الکترونیک و نیمه هادی | زیاد | بسیار زیاد |
صنایعی که تقریباً همیشه نیاز به تصفیه فاضلاب صنعتی دارند
این صنایع معمولاً بدون سیستم تصفیه فاضلاب صنعتی قادر به رعایت استانداردهای تخلیه نیستند:
- صنایع غذایی
- صنایع لبنی
- کشتارگاه ها
- صنایع نوشیدنی
- صنایع کاغذ و خمیرکاغذ
- صنایع نساجی
- صنایع رنگرزی
- صنایع چرم
- صنایع پتروشیمی
- پالایشگاه های نفت
- صنایع شیمیایی
- صنایع داروسازی
- صنایع رنگ و رزین
- صنایع آبکاری فلزات
- صنایع فلزات اساسی
- صنایع معدنی و فرآوری مواد معدنی
قیمت پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی
قیمت یک پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی بیش از هر چیز به ماهیت فاضلاب و سطح تصفیه مورد نیاز بستگی دارد. برخلاف فاضلاب بهداشتی، در فاضلاب صنعتی هیچ قیمت ثابتی برای هر مترمکعب یا هر مترمکعب در روز وجود ندارد، زیرا ترکیب آلاینده ها، فرآیندهای موردنیاز و تجهیزات از صنعتی به صنعت دیگر کاملاً متفاوت است.
عواملی که بیشترین تأثیر را بر قیمت سیستم تصفیه فاضلاب صنعتی دارند به ترتیب اهمیت:
- دبی فاضلاب
- آنالیز کامل فاضلاب (COD، BOD، TSS، pH، روغن، فلزات و …)
- استاندارد پساب خروجی
- نوع فرآیند تصفیه
- جنس تجهیزات
- سطح اتوماسیون
- تجهیزات آبگیری لجن
- نیاز به بازیافت آب (Reuse)
جهت مشاوره و استعلام قیمت انواع پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی با کارشناسان شرکت کیمیا زیست در ارتباط باشید.
ساخت پکیج تصفیه فاضلاب صنعتی
شرکت کیمیا زیست در زمینه طراحی و ساخت انواع سیستم تصفیه فاضلاب صنعتی با توجه به نیاز کارفرمای محترم و نوع فاضلاب تولیدی فعالیت می نمیاد.
